Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı ile Amerikan Kanser Derneği, 2024 yılına ait kanser verilerini içeren yeni bir rapor yayımladı. Bu rapor, kanserin dünya genelindeki yayılımını ve Türkiye’deki durumu kapsamlı bir şekilde aktarıyor.
2024 yılında dünya genelinde 20.6 milyon kişiye kanser tanısı konması ve 9.8 milyon kişinin kanser sebebiyle hayatını kaybetmesi bekleniyor. Her beş kişiden birinin yaşamının bir döneminde kanserle karşılaşacağı öngörülüyor. Akciğer kanseri, 2.6 milyon yeni vakayla en yaygın kanser türü olarak öne çıkıyor ve kanser ölümlerinin başında geliyor.
Raporun dikkat çeken bir diğer yönü, 2050 yılına kadar yıllık yeni kanser vakalarının 34.4 milyona ulaşmasının beklenmesidir. Bu durum, dünya nüfusunun artışı ve yaşlanmasına dayandırılıyor. Risk faktörlerine karşı etkin bir mücadele edilmezse bu rakamların daha da yükselebileceği vurgulanıyor.
Türkiye’deki duruma bakıldığında, 2024 yılı için 235 bin 949 yeni kanser vakası ve 113 bin 805 kansere bağlı yaşam kaybı tahmin ediliyor. Ülkede 662 bin kişi son beş yılda kanser tanısı almış durumda. Akciğer kanseri, Türkiye’de 37 bin 846 yeni vaka ile dikkat çekerken, bu tür kansere bağlı yaşam kayıplarının oranı yüzde 27.8 olarak belirtiliyor.
Kadınlarda ise meme kanseri, yaklaşık 25 bin yeni vaka ile en sık görülen tür. Ancak meme kanseri, yaşam kaybı sıralamasında daha geri planda yer alıyor. Bu durum, erken tanı ve tedavi yöntemlerinin etkili olduğunu gösteriyor.
Rapor, kanser istatistiklerinin sadece hastalığın biyolojisini değil, aynı zamanda bir ülkenin sağlık politikaları, sigara kullanımı ve sağlık hizmetlerine erişim gibi faktörleri de etkilediğini ortaya koyuyor. GLOBOCAN verileri kesin nüfus sayımına dayanmadığı için belirsizlik payı içeriyor ve uzun dönemli ulusal kayıtlarla desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Türkiye için kanserle mücadelede en önemli adım, tütün kontrolü olarak öne çıkıyor. Sigarayı bırakma destekleri ve dumansız hava politikalarının sürdürülmesi, akciğer kanseri başta olmak üzere birçok kanser türünü azaltabilir. Ayrıca, erken tanı için tarama programlarına katılımın artırılması gerektiği vurgulanıyor.
Sonuç olarak, kanser istatistikleri bireylerin kaderini belirlemez, fakat toplumların sağlığındaki zayıf noktaları gösterir. Türkiye’nin kanser haritasındaki en büyük sorun, hala sigara kullanımıyla ilişkilidir ve bu konuda atılacak adımlar, gelecekteki kanser tablosunu şekillendirecektir.
